Tot tien jaar gevangenisstraf geëist tegen drie verdachten van opdracht geven tot explosies in Alkmaar
In dit artikel:
Tussen 14 september 2023 en 11 februari 2024 vonden in Alkmaar zestien explosies plaats, vooral bij woningen, die bewoners opzweepten met angstgevoelens en soms tijdelijk huisvestingverlies. Politie, Openbaar Ministerie en gemeente startten een groot opsporingsonderzoek (TGO). Uit onderzoek blijkt dat tieners via social media (o.a. Snapchat) werden geworven om de aanslagen uit te voeren tegen bedragen van ongeveer €1.500–€2.000; de uitvoerders kregen vaak instructies om met een steen een ruit te breken, een geïmproviseerd explosief (veelal Cobra’s vastgetaped aan flesjes benzine) te plaatsen en het vervolgens te filmen.
Drie mannen worden door het OM gezien als opdrachtgevers en staan sinds 13 april terecht: een 24‑jarige man uit Alkmaar, een 25‑jarige man uit Heerhugowaard en een 25‑jarige man uit Amsterdam. De eerste twee zijn broers; hun conflict, dat volgens het OM teruggaat tot begin 2021 en vermoedelijk verband houdt met drugshandel, zou de aanleiding zijn geweest voor de aanslagen. De Amsterdammer, die ook onder de alias ‘Klaas Vaak’ opereerde, wordt gezien als tussenpersoon of ‘makelaar’ die uitvoerders regelde. Tegen hen vorderde het OM op 14 april gevangenisstraffen: tien jaar tegen de Alkmaarder en de Amsterdammer en acht jaar tegen de man uit Heerhugowaard.
Het OM beschuldigt de verdachten van deelname aan een criminele organisatie die gericht was op brandstichting en explosies tussen 12 augustus 2023 en 11 februari 2024. Concreet worden onder meer ontploffingen op 5 oktober 2023 bij een bedrijfspand aan de Zijperstraat en op 1 februari 2024 bij een woning aan de Baansingel genoemd; sommige beschuldigingen betreffen explosies met levensgevaar. Ook komt uit het dossier dat minderjarigen werden uitgebuit om aanslagen te plegen. Voor de verdacht verklaarde Amsterdammer staan aanvullende feiten uit 2022 en bezit van vele illegale Cobra‑vuurwerkcategorieën op de rol.
De aanwijzingen tegen de verdachten rusten op verklaringen van aangehouden uitvoerders (waaronder een 16‑jarige), telecomgegevens, reisbewegingen en beelden. De politie wist door extra toezicht en preventieve maatregelen meerdere daders op heterdaad aan te houden. De gemeente stelde begin 2024 drie veiligheidsrisicogebieden in met extra cameratoezicht en preventieve fouillering; er werd permanent gesurveilleerd bij getroffen adressen. Ondanks deze maatregelen escaleerden de spanningen eind januari en begin februari 2024 opnieuw, met meerdere vergisexplosies die ook bejaarden en gezinnen troffen.
De impact op de stad is groot: bewoners leefden in angst en sommigen moesten hun huis tijdelijk verlaten. Lokale initiatieven toonden solidariteit — bewoners hingen hartjes voor ramen in de zwaarst getroffen straat. In de rechtszaak benadrukt het OM de ernst van de feiten, het georganiseerde karakter en de relatie met criminele handel; bij strafoplegging wordt rekening gehouden met de rolverdeling, recidive en het feit dat één verdachte strafbare feiten pleegde vanuit detentie.