Stadt van gewelt off van justicie? – Misdaad en straf in Alkmaar (1254 – 1811) Lezing Alkmaars Historisch Café door Maarten Müller

dinsdag, 17 februari 2026 (12:05) - Alkmaars Dagblad

In dit artikel:

Historicus Maarten Müller geeft op donderdag 26 februari een lezing in Bibliotheek Kennemerwaard (Gasthuisstraat 2, Alkmaar) over zijn boek Stadt van gewelt off van justicie? Misdaad en straf in een stedelijke samenleving: Alkmaar, 1254–1811. Aanvang 20.00 uur (zaal open 19.30 uur). Toegang kost €7,50 voor niet-leden en €5,00 voor leden; aanmelden via bknw.nl/agenda of bij de klantenservicebalie van de bibliotheek.

Müller baseert zijn verhaal op rechtbankdossiers en rekeningen van de schout (de lokale handhaver) en laat die bronnen de veranderingen in misdaad en strafpraktijken zichtbaar maken. Zijn belangrijkste conclusie: zowel gewelddadige delicten als het gebruik van justitieel geweld namen door de eeuwen heen duidelijk af, net als andere vormen van criminaliteit. Centraal staat de rol van ideeën over goed bestuur en burgerschap: stadsbewoners begonnen elkaar meer als mede­burgers met gedeelde belangen te zien, wat bijdroeg aan meer veiligheid — terwijl mensen zonder vaste woonplaats vaak buiten die gemeenschap vielen. Het boek eindigt met een vergelijkende casusstudie van ernstige misdaden in het baljuwschap Nijenburg, ten oosten van Alkmaar.

Müller studeerde economische en sociale geschiedenis aan de UvA, publiceert al jaren over misdaad en straf in Hollandse steden en schreef eerder twee delen over Haarlem (2017 en 2023). De lezing is onderdeel van het Alkmaars Historisch Café, een samenwerking tussen Regionaal Archief Alkmaar, de Historische vereniging Alkmaar, Erfgoed Alkmaar en Bibliotheek Kennemerwaard.