Onderzoeksresultaten bottenvloer Achterdam 7 bekend

In dit artikel:

In december 2024 stuitten archeologen in Alkmaar (Achterdam 7) op een zeldzame middeleeuwse bottenvloer samengesteld uit vrijwel uitsluitend middenhands- en middenvoetsbeenderen van runderen. Specialistisch onderzoek aan 22 fragmenten laat zien dat de vloer naar alle waarschijnlijkheid in de vijftiende eeuw is aangelegd en dat de botten afkomstig zijn van minstens dertig dieren — zowel koeien als stieren ouder dan twee jaar — waarvan veel exemplaren duidelijke snij-, hak- en zaagsporen vertonen. Dat duidt erop dat het hier om hergebruikt slachtafval gaat.

De minimumaantallen werden afgeleid uit de verhouding tussen linker- en rechterbotten. Ook is uitvoerig naar slijtage gekeken: afgeronde randen, gepolijste oppervlakken en korte krasjes concentreren zich op de uitsteeksels van de botten. Om de herkomst van die sporen te toetsen bouwden onderzoekers een kleine proefvloer en liepen daarover met leren schoenen; de daardoor ontstane slijtage bleek sterk overeen te komen met de archeologische vondsten. Die bevinding ondersteunt de conclusie dat de bottenvloer open lag en daadwerkelijk belopen werd, dus niet bedekt door een latere vloer.

Bottenvloeren blijken in Nederland zeldzaam en komen vooral in Noord‑Holland voor; ze dateren meestal uit de 15e–16e eeuw en passen in een regionale traditie van materiaalhergebruik, waarbij botten goedkoop, stevig en goed drainend waren. Eén onbeantwoorde vraag blijft: in wat voor ruimte lag de vloer — een huiselijke omgeving of een ambachtelijke werkplek zoals die van een slachter of leerbewerker — en daar zal waarschijnlijk nooit volledig duidelijkheid over komen.

De middeleeuwse vloer is in het monumentale pand aan Achterdam 7 bewaard: het gebouw huisvest nu de GGD en het Centrum voor Sekswerkers, en boven de botten is een glazen vloer aangebracht zodat het vindstuk zichtbaar blijft voor het publiek.