[Beloftechecker] Woonbelofte Alkmaar in 2022 te groot, bouwtempo te laag
In dit artikel:
Wonen was het dominante thema bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 in Alkmaar, met een ambitieuze belofte: duizend woningen per jaar. Twee jaar later blijkt die belofte flink overtrokken. In 2024 werden slechts 491 nieuwe huizen opgeleverd; overall komt de realisatie neer op ongeveer de helft van wat was aangekondigd.
De belangrijkste verklaring ligt minder bij bouwtechnische vertragingen dan bij politieke onrust. Direct na de verkiezingen vormde een progressief college dat koos voor stevige overheidsregie: hoge eisen voor sociale huur (minimaal 30% bij nieuwbouw), zelfbewoningsregels en opkoopbescherming om speculatie tegen te gaan. Die koers veranderde fundamenteel na een breuk binnen de coalitie over de opvang van asielzoekers en statushouders. De opvolgende “Stad en Landcoalitie”, met partijen als VVD en OPA, zette een behoudender beleid door: Alkmaar zou strikt voldoen aan wettelijke plichten, zonder extra ambitie richting opvang of spreiding.
In de praktijk leidde dat tot een mix van pragmatiek en inkrimping van eerdere doelen. Er komt een asielzoekerscentrum voor circa 450 personen aan de Robonsbosweg tot 2030, maar de eerder vastgelegde 30%-norm voor sociale huur is geschrapt. De nieuwe coalitie eiste een verdeling van 15% sociale huur en 15% sociale koop; daarmee verdwijnt de garantie op een sterke toename van betaalbare huurwoningen voor de laagste inkomens. Concrete beloftes, zoals het plan van coalitiepartij BAS voor 250 jongerenwoningen, zijn afgezwakt tot vrijblijvende stimulansen voor ‘flexwoningen’.
Ook ruimtelijke keuzes bleven uit doordat coalitiepartijen grote meningsverschillen wilden vermijden: D66 pleitte voor verdichting en hoogbouw, OPA voor de ‘menselijke maat’, de VVD keek naar bouwen in het buitengebied en anderen wilden het polderlandschap beschermen. Om interne conflicten te ontlopen koos het stadsbestuur voor een terughoudende aanpak, wat het bouwtempo verder remde.
De uitkomst voor Alkmaarders is duidelijk: hoewel wonen prominent op de agenda bleef, heeft de uitvoering niet op snelheid gewonnen. Wie zoekt naar een woning, wil doorstromen of hoopt op betaalbare huur, moet voorlopig wachten — net als het gemeentelijke tempo van bouwgroei.